De gemeente Zoetermeer staat onder verscherpt toezicht van de provincie vanwege een achterstand bij de huisvesting van vergunninghouders. Het college heeft daarom een Huisvestingsplan voor 2026 opgesteld. Daarmee wil Zoetermeer de wettelijke taak alsnog halen en regie houden.
Wettelijke taak en toezicht provincie
De gemeente Zoetermeer heeft een wettelijke plicht om vergunninghouders te huisvesten. Dit zijn statushouders die een verblijfsvergunning hebben gekregen. Het Rijk bepaalt elk halfjaar hoeveel mensen een gemeente moet huisvesten. Deze taakstelling is gebaseerd op het aantal inwoners. De provincie houdt toezicht op de uitvoering van deze taak.
Omdat Zoetermeer meerdere jaren de taakstelling niet volledig heeft gehaald, is het toezicht verzwaard. De provincie werkt met een toezichtsladder. Hoe hoger de trede, hoe minder regie de gemeente zelf houdt. Zoetermeer is per 1 januari 2026 geplaatst in trede 4. Dit betekent een vooraankondiging van mogelijke juridische maatregelen.
Achterstand en risico’s
Aanleiding voor het verscherpte toezicht is een achterstand uit 2025. In dat jaar zijn 43 vergunninghouders niet op tijd gehuisvest. In februari 2026 heeft hierover een bestuurlijk gesprek plaatsgevonden met de provincie. Daarbij zijn de risico’s besproken als de achterstand blijft bestaan.
De provincie heeft aangegeven dat Zoetermeer uiterlijk 1 juli 2026 verbetering moet laten zien. Gebeurt dat niet, dan kan de gemeente doorschuiven naar trede 5. In dat geval neemt de provincie de huisvesting deels over, op kosten van de gemeente.
Taakstelling voor 2026
Voor 2026 moet Zoetermeer in totaal 225 vergunninghouders huisvesten. Het gaat om 108 mensen in de eerste helft van het jaar en 117 in de tweede helft. Daarnaast moet de achterstand uit 2025 worden ingehaald. De deadline voor het wegwerken van deze achterstand en de taakstelling van de eerste helft van 2026 ligt op 1 juli 2026.
Deze stapeling van opgaven zorgt voor grote druk op de uitvoering. De gemeente heeft zelf geen woningen en is afhankelijk van woningcorporaties.
Grote druk op de woningmarkt
De woningmarkt in Zoetermeer is zeer krap. De gemiddelde wachttijd voor een sociale huurwoning is 8,2 jaar. Met de woningcorporaties is afgesproken dat maximaal 30 procent van de vrijkomende sociale huurwoningen mag worden toegewezen aan bijzondere doelgroepen.
Tot deze groepen behoren niet alleen vergunninghouders, maar ook dak- en thuislozen, herhuisvestingskandidaten en jongeren die uitstromen uit de jeugdzorg. De beschikbare woningen zijn onvoldoende om alle doelgroepen te helpen. Nieuwe woonvormen kosten tijd om te realiseren.
Korte termijn: versneld inlopen achterstand
Voor de korte termijn zet de gemeente in op het versneld wegwerken van de achterstand uit 2025. Voor 33 vergunninghouders wordt gebruikgemaakt van de Hotel Accommodatieregeling, ook wel HAR+. Deze regeling wordt volledig betaald door het COA en mag maximaal één jaar duren.
Daarnaast hebben tien vergunninghouders woonruimte gevonden in het flexwoningenproject aan de Ruimtebaan. Plaatsing via HAR+ telt mee voor de taakstelling van het Rijk.
Langere termijn: samenwerking en doorstroomlocatie
Voor de langere termijn wil de gemeente het overleg met woningcorporaties intensiveren. Doel is om sneller en beter binnen de bestaande afspraken woningen toe te wijzen aan vergunninghouders.
Ook wordt gewerkt aan een doorstroomlocatie. Dit is een tijdelijke woonplek waar vergunninghouders kunnen verblijven terwijl zij wachten op een reguliere woning. Zo kunnen zij eerder beginnen met integreren en neemt de druk op opvanglocaties van het COA af.
De gemeente wil deze locatie ook deels gebruiken voor andere doelgroepen, zoals spoedzoekers en jongeren. Het Rijk vergoedt de kosten, zolang deze redelijk zijn, en betaalt daarnaast € 60 per dag per vergunninghouder.
Foto: Unsplash
Meer politiek nieuws vindt u op onze politieke pagina: Politiek nieuws
