Verkenner Jeremy Mooiman heeft zijn eindverslag over de coalitievorming in Zoetermeer gestuurd aan de gemeenteraad. Zijn advies: ga het gesprek aan vanuit inhoud en neem de PVV‑voorstellen als startpunt.
Eindverslag naar de raad
Op woensdag 8 april heeft Jeremy Mooiman zijn eindverslag aangeboden aan de gemeenteraad van Zoetermeer. Mooiman trad op als verkenner op verzoek van de PVV, de grootste partij na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026. Zijn opdracht was om te onderzoeken hoe een stabiele meerderheidscoalitie kan ontstaan die recht doet aan de verkiezingsuitslag.
Alle twaalf fracties in de nieuwe gemeenteraad zijn door de verkenner uitgenodigd voor een gesprek.
Lage opkomst baart zorgen
In veel gesprekken kwam de lage opkomst bij de verkiezingen aan de orde. In Zoetermeer ging 46,9 procent van de kiesgerechtigden stemmen. Dat is lager dan in 2022 en ook 6,8% lager dan het landelijk gemiddelde. Volgens partijen wijst dit op afstand tussen inwoners en het stadsbestuur.
Ook de politieke onrust in de maanden voor de verkiezingen wordt genoemd als mogelijke oorzaak. Mooiman noemt in zijn verslag de unaniem aangenomen motie over het voortzetten van de democratiseringsagenda als een belangrijk startpunt om het vertrouwen te herstellen.
Woningbouw en veiligheid centraal
De verkenner vroeg alle partijen naar hun drie belangrijkste inhoudelijke prioriteiten. Daaruit blijkt een duidelijke overeenkomst: woningbouw heeft voor iedereen hoge prioriteit. Zoetermeer kan volgens partijen een grote bijdrage leveren aan het terugdringen van het landelijke woningtekort.
Daarnaast noemen veel partijen veiligheid als speerpunt. Het gaat dan om veiligheid op straat, maar ook om problemen achter de voordeur, zoals huiselijk geweld. Preventie en handhaving worden daarbij beide belangrijk gevonden.
Andere genoemde onderwerpen zijn bestaanszekerheid, inclusie, behoud van groen, kwaliteit van de openbare ruimte en beheersbare lasten voor inwoners.
Politieke verhoudingen complex
De uitslag van de verkiezingen zorgt voor een ingewikkelde situatie. De PVV, VVD en GroenLinks‑PvdA behaalden elk zes zetels. GroenLinks‑PvdA heeft deelname aan een coalitie met de PVV uitgesloten. De VVD ziet wel inhoudelijke aanknopingspunten.
Partijen als LHN, PDvZ en Zoetermeer Vooruit staan open voor gesprekken, maar willen geen voortrekkersrol. Andere partijen achten samenwerking met de PVV onwaarschijnlijk of sluiten die uit. Volgens Mooiman zijn de verschillen vaak principieel van aard, onder meer rond uitspraken over asielopvang.
Als een coalitie zou worden gevormd met de PVV (6 zetels), VVD (6), LHN (3), PDvZ (2) en Zoetermeer Vooruit (2) dan worden 19 zetels gevuld en komt de coalitie er nog één tekort voor een meerderheid van 20 zetels.
Advies: start met PVV‑voorstellen
Mooiman adviseert de gemeenteraad om de coalitievorming vanuit de inhoud voort te zetten. Hij heeft de PVV gevraagd een inhoudelijke aanzet te maken op thema’s als wonen, veiligheid, bestaanszekerheid, openbaar gebied, lasten voor inwoners en asielopvang.
De PVV heeft deze aanzet opgesteld en als bijlage bij het verslag gevoegd. Daarmee ligt er volgens de verkenner een duidelijke uitnodiging aan andere partijen om verder te praten. Mooiman spreekt de overtuiging uit dat zo een stabiele meerderheidscoalitie mogelijk moet zijn.
Bereid tot toelichting
Tot slot geeft Mooiman aan bereid te zijn om zijn verslag toe te lichten in de gemeenteraad. Het is nu aan de raad om te bepalen hoe het proces verdergaat en welke vervolgstappen worden gezet richting een nieuw college. De raad bespreekt donderdagavond het eindrapport van de verkenning in de gemeenteraadsvergadering.
Foto: gemeente Zoetermeer
Meer politiek nieuws vindt u op onze politieke pagina: Politiek nieuws
