U heeft zich vast wel eens afgevraagd waarnaar een straatnaam vernoemd is of wat de betekenis is. In onze vaste rubriek 'Straat in beeld', hebben wij dit voor u uitgezocht. Deze week: de Kahnlijn in Noordhove.
 |
 |
Wie door de Kahnlijn in Zoetermeer wandelt, zal misschien niet meteen stilstaan bij de naam. Toch verwijst deze straat naar een van de meest invloedrijke architecten van de twintigste eeuw: Louis Isadore Kahn. Een man die niet alleen gebouwen ontwierp, maar ruimte, stilte en licht vormgaf.
Louis Kahn werd in 1901 geboren in een arm joods gezin op het eiland Saaremaa, in het huidige Estland. Toen hij vijf jaar oud was, emigreerde hij met zijn familie naar de Verenigde Staten, waar hij opgroeide in Philadelphia. Zijn jeugd was bescheiden, maar zijn talent bleek groot. Toch duurde het lang voordat hij erkenning kreeg. Pas toen hij al in de vijftig was, brak hij door met ontwerpen die hem wereldberoemd zouden maken.
Visie op architectuur
Wat Kahn bijzonder maakte, was zijn visie op architectuur. Voor hem was een gebouw geen simpel gebruiksvoorwerp, maar een plek met een eigen karakter. Hij werkte met zware materialen als beton en baksteen en gebruikte geometrische vormen die kracht en rust uitstraalden. Maar zijn belangrijkste ‘bouwmateriaal’ was licht. Kahn ontwierp zijn gebouwen zo dat zonlicht bewust werd geleid en de ruimte tot leven bracht. Zijn beroemde uitspraak was: “The sun never knew how great it was until it hit the side of a building.”
Kahn gaf vanaf de jaren vijftig les aan de University of Pennsylvania in Philadelphia. Naast zijn onderwijs gaf hij lezingen over de hele wereld, waarin hij zijn bijzondere kijk op architectuur deelde. Als docent stond hij bekend om zijn filosofische manier van spreken. Hij sprak niet alleen over hoe een gebouw eruit moest zien, maar over wat een gebouw wilde zijn. Zijn uitspraken waren vaak eenvoudig, maar tegelijk diepzinnig. Vergelijkbaar met de beroemde observaties van de Nederlandse voetballer Johan Cruijff, die met weinig woorden veel wist te zeggen. Over het verschil tussen een gebouw en architectuur zei hij eens: “A building is not a building. A building is a society of rooms.” Met andere woorden: een gebouw is geen object, maar een samenhang van ruimtes en ervaringen. Of vver het begin van een gebouw: “Even a brick wants to be something.”
Een van zijn bekendste werken is het Salk Institute in Californië, een onderzoekscentrum dat nog altijd wordt geroemd om zijn serene schoonheid. Ook het parlementsgebouw in Dhaka, Bangladesh, geldt als een meesterwerk.
Toch kende Kahns leven ook een tragische kant. Ondanks zijn succes leefde hij teruggetrokken en complex. Hij had met drie verschillende vrouwen drie kinderen, en hield deze werelden grotendeels gescheiden. Toen hij in 1974 overleed in New York, werd hij pas dagen later geïdentificeerd. Zijn nalatenschap was echter onmiskenbaar. Zijn ideeën beïnvloeden nog steeds architecten over de hele wereld. Zijn zoon Nathaniel Kahn bracht zijn leven en werk later onder de aandacht van een breed publiek met de bekroonde documentaire My Architect (2003), waarin hij op zoek ging naar de man achter de beroemde architect.
De Kahnlijn in Zoetermeer maakt deel uit van een wijk waar straten zijn vernoemd naar beroemde architecten. Daarmee eert de stad mensen die onze gebouwde omgeving hebben gevormd.
Tekst: Shirley Weemeijer
Foto's gebouwen: Salk Institute: wikimedia commons
Foto's straat: Hans Heemskerk
Bronnen:
https://en.wikipedia.org/wiki/Louis_Kahn
https://en.wikiquote.org/wiki/Louis_Kahn
https://www.britannica.com/biography/Louis-Kahn
https://en.wikipedia.org/wiki/My_Architect
Zie voor een overzicht van alle straten: Straat in beeld
