Van schilders en beeldhouwers tot keramisten en textielkunstenaars, Zoetermeer is een broedplaats voor creatieve geesten. Met deze rubriek wordt een platform geboden waarbij steeds een andere kunstenaar uit de kunstwereld van Zoetermeer voor het voetlicht wordt gebracht. Deze keer: Frans Roelofs
Frans Roelofs: Schilderen (theaterdecors)
Frans Roelofs (1948) groeide op in Den Haag, maar op zijn veertiende verhuisde hij naar Breda, naar een pleeggezin. “Dat had een speciale reden”, begint Frans rustig te vertellen. “Ik zat in een groot kindertehuis: Huize Groenestein.”
Het was een moeilijke periode, vlak na de Tweede Wereldoorlog. Frans heeft zijn vader nooit gekend en de vijf kinderen werden ondergebracht kindertehuizen. “Groenestein in Den Haag was heel slecht, maar dat is een boek apart”, zegt Frans nuchter. In Breda woont Frans een jaar bij een pleeggezin, daarna belandde hij opnieuw in een kindertehuis. “Eigenlijk heb ik tot mijn zeventiende in kindertehuizen gezeten”, vertelt hij verder. Maar in die periode gebeurt er iets dat zijn leven een andere richting geeft: hij ontmoet Ankie. “Toen leerde ik mijn meisje kennen”, zegt Frans lachend. “En zij is nu mijn vrouw.”
Creativiteit die al vroeg de weg wees
Frans schildert portretten, stillevens, landschappen en maakt daarnaast theaterdecors en muurschilderingen. Die creatieve lijn loopt al vanaf zijn jeugd. “Daar moet ik ja op zeggen”, legt Frans uit. “Als kind was ik al altijd aan het tekenen, schilderen en met mijn handen bezig.”
In Huize Groenestein, het kindertehuis in Den Haag, zat hij in de tweede afdeling bij een broeder die veel knutselde. “Daar heb ik geleerd te figuurzagen, kleien, schilderen. Ik vond het fantastisch. Ik maakte beeldjes van klei en van alles en nog wat.”
In de derde afdeling was dat creatieve aanbod er niet meer, maar Frans ontdekte wel dat het in hem zat. Ook in het kindertehuis in Breda bleef hij tekenen en knutselen. Op zijn zestiende werd hij zelfs toegelaten tot de St. Joost Kunstacademie in Breda. Samen met een jongen uit het tehuis deed hij toelating en ze werden allebei aangenomen. Maar het was midden in de hippietijd, en het tehuis had strikte regels: ’s avonds na elven mocht niemand naar buiten. “Dat was te streng voor een jongen in een bruisende stad vol hippies en muziek,” zegt Frans.
Het academie-avontuur liep daardoor snel stuk. “We gingen in het begin nog wel naar de academie, maar al gauw spijbelden we en trokken de stad in. Meezingen met de hippies, dat deden we liever.” Als Frans terugkijkt, voelt hij toch een steek. “Het is heel jammer. Ik had die opleiding moeten afmaken.”
Creativiteit in de genen?
Frans weet niet of zijn ouders creatief waren. “Weet ik niks van, ik heb ze nooit gekend”, zegt Frans eenvoudig. Toch blijkt creativiteit wél in de familie te zitten. Zijn zus, die hij pas na eenenveertig jaar terugzag, vertelde tijdens een gesprek dat zij ook portretten schilderde. Net als Frans. En een van zijn broers had zelfs een eigen atelier. Het talent zat dus al die tijd in de familie, zonder dat Frans het wist. Ook kwam Frans op latere leeftijd erachter door middel van DNA- en stamboomonderzoek dat zijn opa beeldhouwer was en de broer van zijn moeder was pianospeler. Thuis is het overigens niet alleen Frans die creatief bezig is: zijn vrouw Ankie werkt graag met kralen, zijn dochter zit in de digitale reclame en de kleindochter spelt piano. “Die doet heel leuke dingen.”
 |
 |
 |
Hoe Frans zijn weg vond in het schilderen
Frans volgde uiteindelijk een schilderopleiding. “Als je in een kindertehuis zat en je was een jongen, dan moest je een technische opleiding doen. Meisjes gingen naar de huishoudschool”, aldus Frans. Voor Frans betekende dat: de technische school in, leren voor schilder. Maar het liep anders dan verwacht. “Ik wilde schilder worden, maar kwam in het vak reclametekenen terecht.” Daar leerde hij teksten zetten en letters schilderen en ontdekte dat hij dat eigenlijk ontzettend leuk vond.
Zijn talent bleef niet onopgemerkt. Frans kreeg een baan aangeboden als beletteraar bij een reclame‑schilderbedrijf in Etten-Leur. Een plek waar hij zijn creativiteit volledig kwijt kon: auto’s beletteren, voetbalvelden voorzien van teksten, ramen van cafés beschilderen, carnavalswagens vormgeven en muurschilderingen maken.
Van letters naar levensloop
Midden jaren zeventig veranderde het vak volledig: de computer deed zijn intrede, en handgeschilderde letters maakten plaats voor plakletters die machinaal werden gesneden. “Toen was mijn werk wel afgelopen”, geeft Frans nuchter toe.
Frans besloot te kiezen voor zekerheid en zocht een rijksbaan. In 1978 vond hij die in de gevangenis in Scheveningen. Dat betekende opnieuw verhuizen. Na Breda en Etten-Leur kwam hij terecht in Zoetermeer, waar hij een huis vond. In de gevangenis werd een nieuwe afdeling geopend waar gedetineerden therapie kregen. Frans werd gevraagd om de creatieve invulling te verzorgen. “Dat heb ik gedaan,” zegt hij. “En ik heb er dertig jaar gewerkt.” Een onverwachte wending, maar opnieuw een plek waar zijn creativiteit precies op zijn plaats viel.
 |
 |
 |
Frans’ creatieve motor draait al een leven lang
Frans is al die jaren blijven schilderen en beeldjes maken. Hij werkt figuratief en houdt van realistisch werk: portretten, stillevens, wat er maar op zijn pad komt. Zijn werkwijze is eenvoudig: een paar schetsjes maken en dan beginnen.
In Zoetermeer sloot Frans zich aan bij verschillende schildersgroepen en bouwde hij decors voor amateurtoneel. Daarnaast volgde hij vier jaar lang avondlessen aan de vrije academie in Den Haag. Daar kreeg hij les van Pien, de kunstenares die ooit een Haagse tram beschilderde met Rubens‑engeltjes en mollige dames. De tram trok precies een week lang veel bekijks, tot een zeer gelovige man hem liet overspuiten. “Op de vrije academie voelde ik me als een vis in het water”, zegt Frans lachend. Hij volgde daarnaast vier jaar modeltekenen bij Ateliers99a in de Dorpsstraat.
Kwadrant, Thalia en Maja Anjohuis
Jarenlang was het Kwadrant in Zoetermeer Frans’ vaste plek. Daar bouwde hij decors, werkte met muziek, zag repetities voorbijkomen: alles kwam samen. “Ik genoot ervan. Dit wás theater,” zegt hij. Ook nu schildert Frans nog steeds grote achtergronddoeken voor Thalia Toneel Zoetermeer. Twee keer per jaar mag hij zich uitleven op nieuwe doeken of maakt hij decorstukken, zoals de schilderijen van Lady Amelia en Sir Malcolm. “Die hingen dan in het decor. Heerlijk om te doen.” Een rol op het toneel? Dat hoeft voor hem niet. “Ik ben geen toneelspeler. Super onzeker. Laat mij maar lekker thuis schilderen.”
 |
 |
 |
Basisschool Prins Claus zocht iemand die tijdens de middagopvang creatief met kinderen kon werken. Frans besloot het een maand te proberen, inmiddels is hij er drie jaar. “Verschrikkelijk leuk,” zegt Frans. “Ik maak wat voorbeelden met cirkeltjes en laat ze zelf iets bedenken.” Een simpele start, maar de kinderen gaan er enthousiast mee aan de slag. Sinds een half jaar is Frans ook actief bij het Maja Anjohuis, het inloophuis voor (ex-)kankerpatiënten. Daar schildert hij samen met lotgenoten.
Frans maakt liever dan exposeert
Frans is geen man die zichzelf graag in de spotlights zet. Toch hing zijn werk ooit in wijkmuseum Het Metrum aan de Cesar Franckrode. “Ik doe dat niet zo gauw,” zegt hij. Maar dit jaar besloot hij iets nieuws: hij schreef zich in voor de Kunstmarkt op 24 oktober in Winkelcentrum Meerzicht.
Schilders konden zich aanmelden om hun werk te tonen en te verkopen en voor Frans is dat een primeur. “Dat is voor het eerst”, zegt hij met hoorbare enthousiasme. De Kunstmarkt maakt deel uit van een grotere cultuurweek in Zoetermeer, bedoeld om kunst en cultuur zichtbaar te maken voor iedereen.
Online is er weinig over Frans te vinden. “Ik heb niet zo’n behoefte om mezelf te presenteren. Ik vind het zo wel mooi. Ik wil nog graag lang lekker door schilderen”, rondt Frans af. Tot slot draagt Frans iemand anders graag naar voren: Sophie van Dijk mag wat hem betreft een van de volgende kunstenaars in deze rubriek zijn.
Foto’s en copyrights Frans Roelofs: Beeldje Verstoten
Tekst Christ van Gestel
Overzicht Kunstenaar in Beeld
Alle Zoetermeerse kunstenaars die in onze vaste rubriek: ‘Kunstenaar in Beeld’, aan bod zijn gekomen kunt u hier terugvinden: Overzicht Kunstenaars in beeld.
Elke dag het Zoetermeerse nieuws in uw mailbox? Blijf op de hoogte van het laatste Zoetermeerse nieuws en meldt u aan voor onze nieuwsbrief!
