Van schilders en beeldhouwers tot keramisten en textielkunstenaars, Zoetermeer is een broedplaats voor creatieve geesten. Met deze rubriek wordt een platform geboden waarbij steeds een andere kunstenaar uit de kunstwereld van Zoetermeer voor het voetlicht wordt gebracht. Deze keer: Marja Milo
Marja Milo: Schilderen (complexe structuren)
Marja Milo (1957) zag het levenslicht in Den Haag en bracht er haar jeugd door. In 1978 verruilde ze Den Haag voor Zoetermeer. “Ik ben getrouwd met een echte Hagenees; we hebben elkaar leren kennen in De Marathon. Haagser kan haast niet”, begint Marja met een brede lach te vertellen.
Toen het stel plannen maakte om te trouwen en een gezin te stichten, werd de behoefte aan meer ruimte groter. “Net als zovelen in die tijd kwamen we uiteindelijk in Zoetermeer terecht.”
Creativiteit vanaf het eerste moment
De creativiteit zat er bij Marja al vroeg in. “Als kind was ik overal mee bezig: tekenen, schilderen, dingen maken. Ik naaide zelfs de kleertjes voor mijn poppen”, vertelt Marja verder. Van huis uit kreeg ze die creatieve kant niet direct mee, maar later hoorde ze dat er aan beide kanten van de familie mensen in het aannemers- en schildersvak zaten. Ook in haar eigen gezin zit creativiteit. “Mijn man doet wat modelbouw, maar de echte creativiteit laat hij aan mij en onze drie zoons. Die zijn ook altijd met hun handen bezig.”
Op haar elfde ging Marja met school op ‘kunstreis’ naar het Kunstmuseum in Den Haag. “Ik vond het fantastisch. Het gebouw, Mondriaan, alles. Toen ik hoorde dat er een academie bestond waar je dat kon leren, wist ik: dat wil ik”, aldus Marja. “Ik hou namelijk heel erg van leren van verschillende technieken.”
Marja’s droom om naar de kunstacademie te gaan, kwam er niet van. Na de middelbare school begon ze op haar vijftiende aan een opleiding tot handenarbeidjuf bij Creativiteitscentrum De Hazelhorst in Delft. Het was precies het soort plek waar ze zich thuis voelde: maken, ontdekken, technieken leren. Maar door omstandigheden moest Marja de opleiding vroegtijdig afbreken en aan het werk. De creatieve drive bleef, alleen de route veranderde.
Marja volgt haar droom
Elf jaar lang draaide alles voor Marja om haar gezin. Ze trouwde en kreeg drie kinderen. Maar ergens bleef het knagen: ze wilde weer iets voor zichzelf doen, iets met die creativiteit die altijd onder de oppervlakte bleef borrelen.
Op haar dertigste hakte ze de knoop door. Ze schreef zich in bij de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag en koos voor de richting Monumentaal. “Die bestaat nu niet meer; het is samengevoegd met schilderen”, legt Marja rustig uit. “Monumentaal betekende dat je uitging van het idee. Vanuit dat concept koos je het materiaal en de techniek die daar het beste bij pasten.”
Grenzen, verbinding en verbeelding
Marja maakt kunst in vele vormen: portretten, abstracte schilderijen, zeefdrukken en driedimensionale objecten. Haar specialisatie ligt in zowel 2D- als 3D-werk. De inspiratie komt rechtstreeks uit haar eigen gedachten en gevoelens. “Bij mij gaat dat vanzelf. Ik werk vanuit mijn persoonlijke achtergrond, en dat kan van alles zijn. Het zijn geen standaarduitvoeringen”, verklaart Marja.
Een ‘natuurschilder’ is Marja niet. Na haar opleiding ontwikkelde Marja diverse kunstobjecten en twee abstracte series: Grenzen I en Grenzen II. Ze werkt graag in reeksen, omdat haar werk altijd een verhaal vertelt. Thema’s als verbinding en grenzen, zowel tussen mensen als in de maatschappij, vormen de rode draad. “In mijn autonome werk onderzoek ik lijn, vlak, kleur en diepte. Daaruit ontstond een serie schilderijen die allemaal dezelfde titel dragen: Grenzen.”
Dat onderzoek gaat verder dan techniek. Marja legt zichzelf bewust regels en beperkingen op. Elk nieuw doek roept een nieuwe vraag op. Die zoektocht houdt haar scherp. “Een leeg doek moet een nieuwe stap zijn in het onderzoek naar welke grensoverschrijding voor mijzelf acceptabel is en waarom.”
Ook in opdrachten blijft het thema grenzen aanwezig, al krijgt het dan een andere vorm. Zo realiseerde Marja in Verpleeghuis Mariahoeve een kunstinstallatie rond dit thema: 148 kleine schilderijen, gemaakt in samenwerking met bewoners en medewerkers. Een project dat niet alleen kunst opleverde, maar ook verbinding.
Vanaf 2008 focuste Marja zich op het portrettekenen en -schilderen. Portretschilderen interesseert haar enorm.
 |
 |
 |
Complexe structuren en een dialoog met het doek
De laatste jaren werkt Marja vooral met olieverf, waarmee ze grote abstracte schilderijen maakt vol gelaagde, complexe structuren. Haar nieuwste werk ontstaat uit een bijzondere werkwijze: ze gaat opnieuw in gesprek met haar oudere schilderijen. “Ik kijk terug naar wat ik toen maakte en vraag mezelf af: hoe sta ik er nu tegenover? Wat waren toen mijn grenzen en wat zijn ze nu?”, aldus Marja.
Dat gesprek met het doek leidt tot spannende keuzes. Soms bouwt ze verder op het bestaande werk, soms verandert ze het radicaal. Door opnieuw over eerdere lagen heen te schilderen, worden de structuren nog rijker en complexer. “Daar komt de term complexe structuren vandaan. Dat is precies wat ik deze zomer van 6 juni bij Kunstgarage Franx ga exposeren.”
 |
 |
 |
De tentoonstelling bij Kunstgarage Franx vormt bovendien een mijlpaal: dertig jaar vakmanschap. Een jubileum dat Marja markeert met werk dat haar ontwikkeling én haar voortdurende onderzoek naar grenzen zichtbaar maakt. "Tegelijk met de expo breng ik ook een boek uit met uitleg over de schilderijen. Daar licht ik een tipje van de sluier op", meldt Marja.
 |
 |
 |
Projecten die verbinden
Marja zoekt in haar projecten steeds naar verbinding tussen mensen, tussen momenten, tussen kunst en omgeving. Dat begon al in 2008 met ‘Kom in Keet’, een community-artproject in de
Zoetermeerse wijk Meerzicht. In een beschilderde schaftkeet nodigde Marja buurtbewoners uit voor koffie en een workshop pannenlap versieren. Een laagdrempelige manier om huishoudens met elkaar in contact te brengen.
In 2015 was haar serie Dat Ene Moment te zien in het voormalige Stadsmuseum. De reeks ontstond uit foto’s van alledaagse situaties. “Het begon met een foto van een oude vrouw op een bankje”, vertelt Marja. “Ze maakte een verweesde indruk, alsof ze losstond van haar omgeving. Dat beeld raakte me zo dat het het startpunt werd van de hele serie.” Gaandeweg groeide het thema mee met de reeks.
Tijdens de coronaperiode in 2020 maakte Marja een werk voor het project Stoere Helden in Coronatijd, bedoeld om Zoetermeerders te eren die zich voor de gemeenschap inzetten. Voor haar ‘held’, Jeanette Olivier, creëerde ze het kunstwerk Kleurbalans.
Marja’s werk is te zien in musea, op kunstbeurzen, in bedrijven en galeries. Haar schilderijen en installaties worden regelmatig aangekocht door particulieren en organisaties, zowel vrij werk als opdrachten. Ze won diverse prijzen, waaronder een expositie in het Haags Gemeentemuseum en een aanmoedigingssubsidie van STROOM Den Haag.
In 2022 vervaardigde ze een installatie voor de openingsexpositie van Kunstgarage Franx: ODE – Uit Balans.
Marja in Ateliers 99a
Sinds 2011 werkt Marja in Ateliers99a in de Dorpsstraat. Het is haar zevende atelier, maar voor het eerst vond ze er precies wat ze zocht: ruimte, rust en de mogelijkheid om les te geven. Al bijna vijftien jaar geeft Marja met zichtbaar plezier schilderlessen, vooral in portretteren met olieverf. Ze werkt bewust met kleine groepen, zodat iedereen persoonlijke aandacht krijgt en op zijn eigen niveau kan groeien. Bij familieportretten werken cursisten met foto’s of een model, afhankelijk van wat het beste past.
“Lesgeven en kennis doorgeven vind ik een van de leukste onderdelen van mijn werk,” rondt Marja enthousiast af. “Er wordt met zoveel plezier en liefde gewerkt aan portretten van familieleden en dat zie je terug in de resultaten.” Voor meer informatie over Marja Milo kun je haar website bekijken. Marja nomineert graag Theo Jansen als een van de volgende in deze rubriek.
Foto’s Copyrights Marja Milo: Grenzen nr 11, Grenzen II nr 8, Oude Dame, De Dames, In de Keet, Offer van het Woud, Leonie, Uit Balans, Restaurant, Zeefdruk…………..
Foto Kleurbalans (Stoere Helden in Coronatijd): Robert Roos.
Foto Expo Ode- Uit Balans: Richard Jetten
Overzicht Kunstenaar in Beeld
Alle Zoetermeerse kunstenaars die in onze vaste rubriek: ‘Kunstenaar in Beeld’, aan bod zijn gekomen kunt u hier terugvinden: Overzicht Kunstenaars in beeld.
