Van schilders en beeldhouwers tot keramisten en textielkunstenaars, Zoetermeer is een broedplaats voor creatieve geesten. Met deze rubriek wordt een platform geboden waarbij steeds een andere kunstenaar uit de kunstwereld van Zoetermeer voor het voetlicht wordt gebracht. Deze keer: Marus van der Made
Marus van der Made: Beeldend kunstenaar (driedimensionale vormgever)
Marus van der Made groeide op in Monster, waar hij zijn lagere-schooltijd doorbracht. Inmiddels woont Marus al zo’n veertig jaar in Zoetermeer. Eerst in Meerzicht, later aan de Vlamingstraat, in de voormalige boerderij van groentehandelaar Kiers Front.
Die verhuizing kwam op het juiste moment. Marus had net een grote opdracht afgerond voor het nieuwe hoofdkantoor van de politie in Den Haag en het logo voor het Ministerie van Justitie. Dankzij die opdrachten kon hij eindelijk een hypotheek krijgen voor de boerderij, waar hij zijn eigen atelier begon. “Als kunstenaar was het destijds helemaal niet vanzelfsprekend om een hypotheek te krijgen”, begint Marus energiek te vertellen. De keuze voor Zoetermeer was bewust. Het Westland voelde voor Marus wat behoudend, terwijl Zoetermeer juist kansen bood om zijn kunstenaarschap verder te ontwikkelen.
Vroege vindingrijkheid: hoe Marus zijn vakmanschap vond
De creativiteit van Marus liet zich al op jonge leeftijd zien. “Op mijn vijfde had ik achter in de schuur een eigen werkbankje gemaakt”, vertelt Marus met een glimlach. “Ik was altijd aan het knutselen. Kastjes, bootjes, alles van hout.” Op de lagere school viel zijn tekentalent meteen op. Een docent adviseerde zijn ouders zelfs om hem naar de kunstacademie te sturen. “Maar dat kon in het Westland helemaal niet”, aldus Marus. “Mijn vader zei: ga maar naar de ambachtsschool, een vak leren. Daar heb ik nooit spijt van gehad. Ik ben er ontzettend handig van geworden.”
Marus leerde het timmer- en meubelvak en ging na schooltijd aan de slag bij een timmerman en later in een interieurwinkel. Toch begon het te kriebelen. Marus wilde verder. Daarom volgde hij de PBNA-opleiding tot leerling-bouwkundig tekenaar. “Daardoor kwam ik uiteindelijk op verschillende architectenbureaus terecht”, vertelt Marus verder. “Dat heeft mijn blik op vormgeving en bouwen enorm verbreed.”
Creativiteit als familietraditie
Creativiteit was thuis bij Marus geen vanzelfsprekendheid. “Alleen een oom schilderde, verder niemand”, herinnert Marus zich. Toch is het in zijn eigen gezin niet meer weg te denken. Zijn vrouw, Hannie van der Made, is actief in de kunstwereld als curator beeldende kunst, gespecialiseerd in geometrisch‑constructieve kunst. En ook hun zonen kozen zonder enige aansporing voor een creatieve richting. “De een is vormgever, de ander werkt bij een geweldig designbureau. Eén van hen heeft later zelfs de kunstacademie gedaan”, zegt Marus zichtbaar trots. “Ik heb ze nooit gestuurd; ze hebben hun eigen weg gekozen.” Dat de creatieve vonk is overgesprongen naar de volgende generatie, staat voor Marus buiten kijf.
De sprong van Marus
Bij de architectenbureaus waar Marus werkte, ontwikkelde hij zich tot architect én graficus. Toch bleef het kriebelen. Hij wilde meer leren, meer maken. Daarom volgde hij naast zijn werk een LOI‑cursus decoreren en etaleren. Die extra kennis gaf hem precies het zetje dat hij nodig had.
Het leidde tot een baan bij de ontwerpafdeling van Peek & Cloppenburg. “Daar heb ik enorm veel geleerd,” vertelt Marus. “Ontwerpen voor decoraties, logo’s, affiches… op een gegeven moment dacht ik: dit kan ik zelf ook.” Samen met zijn vrouw Hannie waagde hij in 1977 de sprong en begon voor zichzelf. Datzelfde jaar debuteerde Marus als beeldend kunstenaar met een expositie bij de Haagse Kunstkring. Sindsdien werkt hij zowel als kunstenaar als vormgever. Als autodidact begon
hij met figuratief en abstract werk, maar later vond hij zijn richting in de geometrische abstractie. In zijn vrije werk combineert hij graag materialen als aluminium, hout, corian en messing. Een stijl die inmiddels onmiskenbaar bij hem hoort.
Vorm, ruimte en beweging
In het werk van Marus spelen concrete en geometrisch‑abstracte kunst een grote rol, net als het minimalisme. Ruimte, licht en beweging vormen de kern van zijn benadering. Sinds zijn beginjaren ontwikkelde hij zeven duidelijke thema’s, die samen zijn artistieke ontwikkeling markeren.
Marus startte met het thema Verdraaiing, gevolgd door Vierkant als Basis. Dat vierkant vormt voor hem een logisch uitgangspunt. “Vier punten op gelijke afstand verbinden levert een vlak op. Binnen dat vlak kun je verandering aanbrengen, bijvoorbeeld door een diagonale lijn,” legt Marus geduldig uit. “Door te snijden en te vouwen ontstaat een driedimensionale transformatie.” Het driedimensionale werken is dan ook een constante in zijn oeuvre.
Sinds 2013 staat de ‘piramidevorm’ centraal. Door de grondplaat en de punt van de piramide af te snijden en in te drukken, ontstaan verrassende nieuwe vormen. Veel van deze werken hangen aan een dunne staaldraad, waardoor er een extra dimensie ontstaat: beweging. Ondanks alle variatie blijft één ding altijd leidend: de essentie van vorm. Daarnaast experimenteert Marus met materialen en technieken. Zo introduceerde hij roestoxidatie in zijn werk, naast het gebruik van zuiver pigment. Het resultaat is een herkenbare, eigen beeldtaal waarin constructie, eenvoud en vernieuwing samenkomen.
 |
 |
 |
Van schets tot sculptuur
“Ik blijf zoeken en proberen. Zo kom ik tot ruimtelijke objecten”, zegt Marus terwijl hij uitlegt hoe zijn werk tot stand komt. Maquettes spelen daarin een hoofdrol. “Ik ben er gek op. Al mijn werk begint met kleine schetsjes en krabbels, die ik vervolgens omzet in een maquette. Pas daarna bepaal ik welk materiaal ik ga gebruiken en wordt het kunstwerk gefabriceerd. Aan de hand van de maquette begeleid ik dan het hele proces,”
De laatste jaren werkt hij veel met Dibond, een aluminium composiet dat licht, sterk, weersbestendig en goed te snijden is. Ideaal voor zijn sculpturen. Het werken met maquettes heeft bovendien een praktisch voordeel: opdrachtgevers zien meteen hoe een ontwerp eruit komt te zien. Dat maakt het besluitvormingsproces vaak een stuk eenvoudiger.
 |
 |
 |
Kunst door stad en land
Het werk van Marus heeft inmiddels zijn weg gevonden naar musea, gemeenten en talloze privécollecties. Zijn opdrachten zijn net zo divers als zijn oeuvre. Zo realiseerde hij kunstwerken voor de gemeentehuizen van Middelharnis en Hillegom, het hoofdbureau van politie in Den Haag en het gebouw van de luchtverkeersbeveiliging op Schiphol.
Ook in Zoetermeer liet Marus een duidelijke stempel achter. Hij maakte onder andere de Waaier, Staalplaten, Energie, Zonder Titel en de Brug. Het werk ‘Zonder Titel’ staat nog altijd op het oude Floriadeterrein in Rokkeveen, terwijl de ‘Brug’ te vinden is over de Buurtvaart achter de Dorpsstraat.
 |
 |
Van Zoetermeer tot China
Marus exposeerde door de jaren heen op talloze plekken, zowel in Nederland als ver daarbuiten. Zijn werk was te zien in onder meer Engeland, Slowakije, Polen en China. In Xiamen nam Marus zelfs deel aan de Chinese Floriade (International Garden & Flower Fair) met zijn opvallende rode stoelen.
Samen met zijn vrouw Hannie runde hij jarenlang Galerie L’Idée aan de Vlamingstraat (1983–1992). Hannie organiseerde er regelmatig tentoonstellingen en gaf de galerie een duidelijke signatuur. De ruimte heet tegenwoordig Van der Mades Art. Naast zijn tentoonstellingen verscheen Marus’s werk in diverse publicaties, en publiceerde hij zelf twee boeken: Een keuze uit thema’s (2011) en Het vierkant als basis (1985). “Als Zoetermeerder sta ik ook tussen de groten der aarde in de University of East Anglia Collection, daar ben ik echt trots op.”
Zijn carrière leverde Marus meerdere prijzen op, zowel nationaal als internationaal. In Zoetermeer won hij twee keer de Kunst- en Cultuurprijs, in 2009 en 2023. Daarnaast werd zijn werk drie keer genomineerd voor een prijs bij de Pulchri Studio in Den Haag. “Pulchri blijft bijzonder, juist door de rijke geschiedenis van de Studio”, rondt Marus af.
Marus’s meest recente expositie was de International Exhibition of Concrete Art bij Pulchri in 2024. Door privéomstandigheden staan de kunstactiviteiten van Marus en Hannie momenteel op een laag pitje, al doet hij over twee weken wel mee aan een overzichtstentoonstelling in Pulchri: een plek die voor hem altijd speciaal blijft. Voor meer informatie over Marus van der Made kun je zijn website bekijken. Marius nomineert graag Louis van der Kruyk als een van de volgende in deze rubriek.
Foto’s: Waaier, Zonder titel, Staalplaten, Thema Actueel nr6, Pigment nr6, Spanning en Balans nr 3, Draaing. Fotoportret Marus: Annelize van der Helm
Copyrights Marus van der Made
Overzicht Kunstenaar in Beeld
Alle Zoetermeerse kunstenaars die in onze vaste rubriek: ‘Kunstenaar in Beeld’, aan bod zijn gekomen kunt u hier terugvinden: Overzicht Kunstenaars in beeld.
