In het Bentwoud worden steeds minder zwanen gezien. Uit waarnemingen van natuurliefhebbers blijkt dat het aantal knobbelzwanen en kleine zwanen de laatste jaren flink is afgenomen. Klimaatverandering en vogelgriep spelen hierbij een grote rol.
Afname van zwanen in het Bentwoud
Sinds 2001 zijn er meer dan 2000 waarnemingen gedaan in het Bentwoud, volgens gegevens van waarneming.nl. Vooral knobbelzwanen waren lange tijd goed vertegenwoordigd: tussen 2011 en 2025 zijn er 595 waarnemingen gedaan van in totaal 3254 dieren. Toch is het aantal de laatste jaren sterk teruggelopen. Eind december 2025 werden tijdens een fietstocht slechts vier knobbelzwanen gezien.
Kleine zwanen blijven weg
Kleine zwanen waren vroeger typische wintergasten in Nederland. Ze broeden in Scandinavië en Rusland en overwinterden hier van november tot april. Door mildere winters in Europa, veroorzaakt door klimaatverandering, blijven deze vogels nu dichter bij hun broedgebieden, zoals Denemarken en Noord-Duitsland. Daardoor komen ze minder vaak naar Nederland. Hun witte kleur danken de zwanen ook aan het verblijf in het ‘witte noorden’, waar dit een goede schutkleur is.
Andere oorzaken: vogelgriep en veiligheid
Naast klimaatverandering speelt ook vogelgriep een rol. Recent zijn in de Nieuwe Driemanspolder, op de grens van Zoetermeer, Den Haag en Leidschendam, ongeveer 25 zwanen overleden door vogelgriep. Zwanen zoeken bovendien veilige plekken om te slapen, zoals open water, om roofdieren zoals vossen te vermijden.
Hopelijk betere tijden
Natuurliefhebbers hopen dat de omstandigheden verbeteren, zodat deze prachtige witte vogels weer vaker in het Bentwoud te zien zijn. Voor actuele waarnemingen kun je terecht op www.waarneming.nl.
Tekst: Bram Doeves
Foto door: Zoetermeer Actief
Elke dag het Zoetermeerse nieuws in uw mailbox? Blijf op de hoogte van het laatste Zoetermeerse nieuws en meldt u aan voor onze nieuwsbrief!
